„Spotkania z kulturą” to jeden z pierwszych w Polsce projektów, którego celem jest wsparcie pacjentów poprzez wprowadzenie działań artystycznych do codziennego życia szpitala. Jest skierowany do osób, które z powodu choroby, hospitalizacji lub ograniczonej mobilności są wykluczone z życia kulturalnego. Pierwsza edycja obejmuje dorosłych pacjentów i seniorów przebywających w Beskidzkim Centrum Onkologii – Szpitalu Miejskim w Bielsku-Białej na oddziałach: onkologicznym, kardiologicznym, gastroenterologicznym, chirurgicznym oraz zakładzie radioterapii, a także pacjentów objętych opieką paliatywną. 

Raport Światowej Organizacji Zdrowia z 2019 roku¹ pokazuje, że uczestnictwo w kulturze pozytywnie wpływa na kondycję psychiczną i fizyczną. Udział w działaniach artystycznych daje też okazję do budowania relacji i zmniejsza poczucie osamotnienia. To szczególne ważne w okresie choroby, gdy stres i poczucie izolacji mogą spowalniać proces leczenia. Kontakt ze sztuką przywraca nadzieję, poczucie podmiotowości i sprawczości. 

Program działań artystycznych

Program obejmuje ponad sto interwencji artystycznych, prowadzonych regularnie od lipca od października 2026 roku. Są to m.in. koncerty relaksacyjne, łagodne zajęcia ruchowo-oddechowe, warsztaty plastyczne, literackie i fotograficzne, a także towarzyszące im wydarzenia edukacyjne i szkolenia kadr. W realizację zaangażowanych zostało kilkunastu lokalnych artystów i artystek, a zajęcia prowadzone są przy wsparciu wolontariuszy oraz w dialogu z personelem szpitala. 

Tempo i metody pracy są elastycznie dopasowywane do kondycji uczestników – większość działań odbywa się w małych grupach w przestrzeniach wspólnych, nie zakłócając codziennej pracy szpitala. W wybranych wydarzeniach mogą uczestniczyć również bliscy pacjentów oraz personel placówki, co sprzyja budowaniu relacji, tworzeniu wspierającej atmosfery i poczucia wspólnoty. Sztuka daje pacjentom wytchnienie w trudnym okresie choroby, pozwala wyrażać emocje i opowiadać osobiste historie. Efektem warsztatów fotograficznych i plastycznych będzie wystawa przygotowana w przestrzeni szpitala. 

Łączenie sektorów kultury i ochrony zdrowia

Projekt wzmacnia współpracę między sektorami kultury i ochrony zdrowia, pokazuje znaczenie kultury jako ważnego elementu systemu wsparcia społecznego oraz przeciwdziała wykluczeniu i nierówności w dostępie do usług społecznych i kulturalnych. Uczestnictwo w programie pozwala artystom rozwijać metody pracy oparte na empatii i dostępności, a przy tym umacnia ich rolę w społeczności lokalnej. 

Edukacja, badania i rozwój projektu

Istotnym elementem są też działania badawcze i ewaluacyjne: ankiety prowadzone wśród pacjentów, rozmowy z prowadzącymi zajęcia, rodzinami uczestników, z personelem i wolontariuszami. Ewaluacja projektu pozwoli ocenić wpływ działań na dobrostan pacjentów i lepiej zrozumieć ich potrzeby, a wyniki posłużą jako podstawa do dalszego rozwijania podobnych inicjatyw w kraju. Chcemy wyłonić najskuteczniejsze metody i móc stworzyć stały program wspierający pacjentów.  

Jak wesprzeć inicjatywę?

Fundacja PASMO dziękuje za wsparcie Partnerom projektu: firmom Rekord SI oraz Marbet.

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu Narodowego Centrum Kultury: Kultura – Interwencje. Edycja 2026.